Toevalsliefde en de passieve kunsten

Ik begeef me al jaren in een soort nieuwsvacuüm. Ik lees geen kranten en kijk nooit nieuws. Door te stoppen met nieuws kijken liet ik he...


Ik begeef me al jaren in een soort nieuwsvacuüm. Ik lees geen kranten en kijk nooit nieuws. Door te stoppen met nieuws kijken liet ik het leed in de wereld voor wat het was en focuste ik me op minder actueel 'nieuws'. Ik las De Correspondent in plaats van nu.nl, ik keek waar ik geïnteresseerd in was, in plaats van het journaal. En ik werd er beter van, minder pessimistischook minder 'hongerig' naar kennis, naar wat er in de wereld gebeurt. Dat voelde in zekere zin bevrijdend.

Echter, zo voelde het totdat ik een paar dagen geleden Door het hart van China keek, per ongeluk. Dat is een serie van Ruben Terlou waarin hij van noord naar zuid door China heen trekt en alles filmt en interviewt wat hij tegenkomt. De eerste aflevering was goed, de tweede aflevering was uitmuntend en verontrustend. Er was een fragment van een jong meisje, een typisch tienermeisje dat voor geld om de zoveel tijd een livestream doet met haar duizenden volgers. Ze babbelt wat, vraagt om likes, zingt en danst. Toen Ruben haar interviewde, voelde ik een soort treurigheid over mij heen vallen. Om de een of andere reden voelde het alsof ik naar een meisje in de prostitutie zat te kijken, dat niet besefte waar ze was beland.

Ik weet het heus wel. Dat mag ik niet met elkaar vergelijken, ik weet het echt. Maar de leegte van het Chinese tienerinternet raakte me. Natuurlijk, ook wij hebben de Enzo Knols en de Zoella's die vergelijkbare levens leiden. Maar in tegenstelling tot deze mensen, zag ik in dit meisje geen internetster, ik zag niet iemand die kickt op aandacht. Ik zag geen zelfvertrouwen, geen arrogantie, geen dankbaarheid of blijheid. Ik zag nog gewoon een meisje, zonder richting of standpunt. Ik zag een meisje dat bang is voor andermans meningen, dat knap is, dat zenuwachtig werd van Rubens doordringende blik, zenuwachtig werd van dat hij naar háár keek en niet naar haar gezicht of haar figuur.

Ze vertelde dat de livestreams zo populair zijn, omdat veel van haar kijkers zich eenzaam voelen. Ze speelt de vriendin die niemand heeft. Maar ik kreeg een beetje het gevoel dat ze zichzelf vergat. Wie speelt haar vriendin? Ze leek zelf de eenzaamste van al die mensen die zij juist probeerde te helpen naar eigen zeggen.


Door de manier van interviewen, of de manier waarop interviewer Ruben Terlou met haar praat, zonder te oordelen, voelde ik voor het eerst weer iets wat ik al lange tijd niet meer heb gevoeld. Iets dat af en toe opspeelt wanneer ik een heel goed boek lees dat niet fictief is, en wat ik per ongeluk tegenkom in de kringloop. Iets dat soms opduikt wanneer ik per ongeluk een bijzonder goeie documentaire op televisie zie waar ik nog nooit van gehoord heb. Het is hetzelfde waar Ariel Bissett over praat als ze vertelt over haar obsessie met Frida Kahlo.

Ik heb het over toevalsliefde. Het is moeilijk te omschrijven, maar toevalsliefde is een woord dat ik ter plekke uit mijn duim zuig en iets betekent als "het per ongeluk ontdekken van iets prachtigs en stils, dat niet schreeuwt maar ineens op je pad komt en vervolgens iets losmaakt". Zoals alle goeie kunst doet. Dat is waarom ik zo ontzettend houd van struinen in de kringloop, want al die boeken zijn minstens drie jaar oud, lelijk en ver weggestopt in een kast ergens, en toch zitten er pareltjes tussen die ik nog steeds koester. Het kinderboek Winterijs bijvoorbeeldeen typische toevalsliefde. Of de documentaire die ooit op NPO3 was over het leven van Astrid Lindgren, waarin ik ineens belandde in het leven van een van mijn favoriete schrijfsters. Of die documentaire van een Nederlandse programmamaker, Willem Ekkel, van wie ik nog nooit had gehoord, die geen schreeuwerig beroemdheidsleven heeft gehad, maar desondanks onderwerp was van een intieme documentaire van zijn leven, dat uiteindelijk op jonge leeftijd eindigde. Prachtig. En dan te bedenken dat voordat ik de tv uit verveling ook maar had aangezet, ik nog nooit van Willem Ekkel gehoord had. Toevalsliefde.

Maar goed, totdat ik me van toevalsliefde bewust werd heb ik me dus lang niet altijd laten leiden door wat er op mijn pad komt, maar heb ik vooral mijn eigen pad gemaakt. Ik zocht dingen op over mensen, nieuwe boeken, en die ging ik dan lezen. Hetzelfde geldt voor films en tv-series. Ik zocht op wat er nieuw is en dat ging ik dan kijken. Er was in de verste verte geen toeval te bekennen.
Maar door o.a. het programma van Ruben Terlou over China, besef ik me ineens weer hoe fijn het eigenlijk is om soms ook gewoon eens niet te weten waar iets over gaat, om géén moeite te doen voordat je fatsoenlijk iets kunt kijken of luisteren of lezen.
Dat is namelijk hoe ik nu over het algemeen kunst tot me neem. Wanneer ik een film wil kijken, ga ik eindeloos lijstjes af, kijk ik wat ik al heb gedownload en HDMI dan m'n film naar het tv-scherm, zodat ik precíes kijk wat ik leuk vindt en niet verzandt in Say Yes to the Dress van TLC of een tv-film waar evenveel reclame tussen zit als de film lang is. Uit angst voor het verzanden in passieve kunst die echt vervelend is, heb ik passieve kunstconsumptie maar gewoon helemaal uit mijn leven gesneden.

Nu weet ik hoe belangrijk het is om soms gewoon dingen tegen te komen, dingen te zien en te lezen die je niet van tevoren tot in den treuren hebt uitgeplozen of gecheckt. Het gaat natuurlijk om de balans, want het is nog steeds waar dat ik écht niet gelukkig wordt van TLC, ook al is het passieve kunstconsumptie. Maar zolang het binnen de perken blijft, is toevalsliefde heel gezond op z'n tijd.

En dus ga ik met Pasen naar de musical Sunset Boulevard met een goeie (Engelstalige) vriendin van ArtEZ. Ik heb het gisteren besloten en meteen kaarten gekocht. Crazy als je het mij vraagt, 61 euro + diner is niet zomaar effe een uitgave (voor iemand als ik dan) die je impulsief doet. Maar hé, wel superleuk. Ik heb geen idee waar de musical over gaat, ik weet dat het Engelstalig is en dat het Hollywood jaren 50 is en daar houdt mijn kennis op. En guess what? Ik kan nu al niet wachten.

Gerelateerde posts

0 reacties